Người tình cũ

Tôi gặp lại người tình cũ vào một ngày mùa xuân ẩm ướt mưa phùn, trời lạnh ủ dột, cũng như tình trạng tinh thần tôi lúc đó cực kỳ tồi tệ. Cuối cùng thì tôi đã không làm được một cái gì ra hồn, khi đã sắp bước qua ngưỡng tuổi bốn mươi, chẳng vợ con gì, lê la khắp châu Âu, học hành dang dở, thậm chí suýt nữa đã đi tu, trong một lần dở hơi nào đó. Vâng, người ta vẫn nói là tôi dở hơi, từ cái hồi tôi tự tử vì cô ấy. Chuyện xảy ra lâu rồi, hơi lan man và lộn xộn, tôi cũng chả biết bắt đầu kể từ đâu nữa.
Có lẽ nên bắt đầu từ việc nói rõ bây giờ tôi đã trở về Việt Nam, đúng hơn là đã được chục năm nay. Ngày xưa chính vì cô ấy mà tôi đã bỏ dở trường mỹ thuật để sang Đức, làm đủ mọi thứ, từ chạy bàn, dọn tuyết, rửa bát… bất cứ việc gì, miễn là để sống sót và có cơ hội được gần cô ấy. Nhưng rồi rốt cuộc chúng tôi vẫn chia tay nhau, đó là chuyện bình thường vẫn xảy ra hàng ngày, khắp nơi trên thế giới.
Và bây giờ, tôi bỗng gặp lại cô một cách tình cờ, vào lúc không ngờ nhất. Tôi cứ ngỡ cô ấy đã biến mất khỏi cuộc đời mình, như một giấc mơ buồn rầu, một cơn mưa ủ dột, như thể cô ấy đã chết, hoặc chính tôi đã chết, vậy mà chúng tôi chạm lại mặt nhau ngay một quán cà phê đông đúc. Chúng tôi nhìn nhau hồi lâu, chả biết nói gì, rồi cuối cùng tôi cũng cất lời trước.
- Em làm gì ở đây? – Tôi hỏi.
- Thế còn anh, anh làm gì ở đây? – Cô hỏi lại tôi.
- Anh không biết nữa – Tôi hơi mỉm cười – Anh cũng chẳng biết tại sao anh lại ở đây mà lại không phải ở đâu đó, ý anh là ở bên kia ấy, anh cứ nghĩ là em vẫn còn ở bên kia, nhanh nhỉ?
- Thì em cũng vậy, em về mấy năm rồi, nhưng có lúc cảm giác cứ như mới hôm qua ấy.
Sau đó, cuối câu chuyện rời rạc, chúng tôi đi kiếm một cái giường, cái này thì sẵn thôi. Chúng tôi dành cả ngày mưa phùn ẩm ướt hôm đó để nằm ôm nhau, vuốt ve, nhớ lại hồi mới sang bên Đức.
- Em đã lấy chồng, có một đứa con trai rồi – Cô ấy nói như thế, khi đó ngoài cửa sổ trời chiều đã hấp hối và bắt đầu chuyển sang một màu tối thẫm.
- Tốt thôi – Tôi nói.
- Nhưng cuộc sống của em, em không biết nữa, thật sự là khốn nạn, ngột ngạt, như là em đang bị chôn sống ấy!
- Anh thì biết trước là nó sẽ như thế, với tính cách của em.
- Nghĩa là sao?
- Anh hiểu em quá rõ, em là người đàn bà đa đoan mà.
Cô ấy mặc lại quần áo trong bóng tối, giấu một hơi thở dài. Chúng tôi chia tay nhau lặng lẽ, cô ấy về trước, tôi còn nằm nán lại trong căn phòng trọ tồi tàn.
Trần truồng, trân trối nhìn mãi vào bầu trời nhập nhoạng ngoài ô cửa sổ, tôi bỗng cảm thấy chán nản và tuyệt vọng hơn bao giờ hết.
***
Ngày xưa chúng tôi cùng lớn lên trong khu tập thể cũ, bây giờ người ta đã phá nó đi rồi. Chúng tôi chơi thân với nhau từ khi còn bé tí, vì đều là con một, lại gần nhà nhau, suốt ngày chí chóe. Đến khi tôi vào đại học, cô ấy học lớp mười một và bỗng nhiên trở nên xinh đẹp, nhiều thằng con trai trêu ghẹo, khi đó thì tôi mới bắt đầu để ý và bày tỏ tình yêu. Chỉ vì một trò giận dỗi kiểu trẻ con, không rõ nữa, tôi mua một nắm thuốc ngủ và làm cái trò tự tử.
Tất nhiên chuyện đó thật ngu ngốc, và tôi chẳng toi mạng, vì tôi vẫn còn sống sờ sờ để kể lại câu chuyện này. Cái làm tôi mê đắm nhất chính là ở chỗ sau vụ ầm ĩ đó, mọi người ra sức cưng chiều tôi, còn cô ấy chính là kẻ phải gánh chịu tất cả trách nhiệm. Dưới áp lực của hai gia đình, cô ấy tỏ ra sẵn sàng chiều tôi, ban phát cho tôi những lời động viên, thậm chí cả những cử chỉ quan tâm âu yếm, bón cháo cho tôi ăn chẳng hạn. Chỉ cần tôi làm mặt buồn, bố mẹ tôi giả vờ đi đâu đó ra ngoài, thế là y rằng lát sau bỗng đâu cô nàng làm như tình cờ ghé sang nhà tôi chơi vậy, rất đúng lúc!
Nhưng cái trò ăn mày lòng thương hại và giả ngây giả ngô ấy cũng chẳng thể diễn mãi được. Cô ấy bắt đầu phát chán và phớt lờ tôi. Dù sao cô ấy cũng mới mười sáu tuổi, còn bận bịu học hành. Và bố mẹ cô ấy nữa chứ, họ nói thẳng vào mặt tôi là hãy thôi ngay cái trò rồ dại ấy đi, thằng dở hơi.
Hàng tuần liền tôi không thể gặp cô ấy, thời tiết thì tệ hại, trời mưa sụt sùi hết ngày này đến ngày khác, tôi nghỉ học liên miên, và thực sự không còn thiết gì trên đời này nữa. Tôi đóng cửa tự giam mình trong phòng, bố mẹ tôi rất lo lắng, cứ vài phút lại ngó qua song cửa (từ khi tôi tự tử họ thay cánh cửa gỗ bằng cửa song sắt để tiện theo dõi cậu quý tử). Thực ra hồi đó tôi không điên khùng lắm đâu, chỉ tỏ ra vậy thôi. Tuy nhiên, đêm nào bố mẹ tôi cũng thay nhau thức canh chừng tôi. Tôi là con một, là cháu đích tôn của dòng họ, và quả thật tôi cũng đích thực là một thằng mất dạy.
Tôi bắt đầu vẽ rất nhiều phác thảo, tôi nghĩ đến cô ấy hầu như 24/24 giờ đồng hồ trong suốt bảy ngày trong tuần, cả trong mơ. Tôi vẽ cô ấy khỏa thân, cơ thể cô ấy tôi đã thuộc nó từ lâu, ngay từ khi chúng tôi còn là những đứa trẻ trần truồng tắm chung ở cái máy nước đầu khu tập thể, rồi đến suốt tuổi dậy thì sau này.
Gần một tháng trời tự giam mình trong phòng, rồi thì tôi cũng hoàn thành bức tranh. Tôi viết một lá thư dài cho cô ấy, như kiểu tối hậu thư, đại loại nói rằng tôi chỉ cần cô ấy sang gặp tôi một lần nữa thôi, rồi sau đó có chết tôi cũng cam (lại lấy cái chết ra dọa!).
Cô ấy tỏ ra hồi hộp và thích thú khi tôi chậm rãi, trang trọng, từ từ mở tấm vải che phủ bức tranh. Đầu tiên là vẻ sững sờ kinh ngạc, sau đó khuôn mặt cô ấy dần tái đi, giận dữ, có thể là như thế, tôi cũng không rõ lắm, rồi bất ngờ cô ấy tát tôi một cái rõ mạnh. Đồ bẩn thỉu, cô ấy nói, sau đó bỏ đi, hệt như một cảnh trong bộ phim truyền hình được ưa thích hồi đó, hình như Đơn giản tôi là Maria hay Người giàu cũng khóc thì phải. Hay là phim Nô tì Isaura nhỉ?
Đâu như đó là cuối những năm tám mươi, hoặc là đầu những năm chín mươi, tôi không rõ lắm, tôi không muốn nhớ lại quãng thời gian đó chút nào.
***
Cứ vài ngày chúng tôi lại lén lút gặp nhau, cũng vẫn cái phòng trọ tồi tàn ấy, chỉ với một tin nhắn của cô ấy là tôi đến. Giống như những thói quen, dù tệ hại, nhưng nó khiến người ta cảm thấy mình còn tồn tại, còn có một ý nghĩa nào đó. Chúng tôi biết nhau quá rõ, thuộc từng dấu vết trên cơ thể nhau, từng thói quen, đến nhàm chán và tuyệt vọng, có thể chính nó đã dẫn đến việc chia tay hồi đó, điểm kết thúc, để mỗi người có thể tìm kiếm cho mình một khởi đầu mới.
Nhưng bây giờ, tôi không biết chuyện hẹn hò này đang là bắt đầu hay kết thúc, từ lâu rồi tôi không còn muốn gọi tên sự việc nữa, nó quá sức tôi, nó chỉ là những ngôn từ vô nghĩa.
- Sao anh không lấy một ai đó? – Một lần nào đó, cô ấy hỏi tôi.
- Anh không biết, mà để làm gì? – Tôi đã hỏi lại như thế - Để khiến thêm một ai đó khốn khổ vì anh à? Sau những chuyện như anh và em?
Cô ấy không nói gì. Tôi lại đốt thuốc và nhìn ra ngoài cửa sổ. Lát sau tôi bảo: Với lại, chả ai muốn lấy anh, vấn đề là ở chỗ đó.
Cô ấy vẫn im lặng, đầy cay đắng, cô ấy lặng lẽ mặc quần áo trở lại và biến mất vào bóng chiều tối sẫm ngoài kia. Cô ấy luôn luôn nói rằng em sẽ ly dị gã chồng độc đoán kia, em sẽ đủ khả năng tự nuôi con, sống theo cách mà em muốn. Và sẽ ngủ với những gã đàn ông mà em muốn chứ gì, tôi nghĩ bụng. Có lẽ trong viễn cảnh đó sẽ không có tôi, tất nhiên, tôi chỉ là giải pháp tạm thời của cô ấy. Nói ra nghe rất vớ vẩn, nhưng đúng là đến nay cuộc đời tôi, suy cho cùng nó cũng chỉ là một chuỗi những chuyện tạm thời và vớ vẩn.
***
Có thể một lúc nào đó cô ấy đã rất hận tôi, nhưng cũng đâu đó trong vô thức, một thứ bản năng chăm bẵm của giống cái, một thói quen, khiến cô ấy vẫn nghĩ tôi là một bi kịch mà cô là nguyên do, ngay cả sự thất bại trong hội họa và lối sống lập dị của tôi. Và thế là theo cách đó mọi chuyện lại tái diễn.
Cô ấy lại từ từ trút bỏ quần áo trong cái dáng vẻ vô cùng thân thuộc, như hồi xưa, mỗi khi làm mẫu cho tôi, khi có đến vài ngày tôi vẽ mãi, vẽ mãi, cho tới khi kiệt sức, cô ấy ôm tôi vào lòng, vuốt ve mớ tóc dính bết sơn dầu của tôi. Rồi những ngày mùa đông lạnh lẽo, lò sưởi tắt ngấm, và tôi chìm vào cơn tuyệt vọng triền miên, cô ấy mang về những mẩu bánh cứng quèo, tôi ăn, đôi khi nước mắt lã chã, chẳng rõ nguồn cơn.
Nhưng chỉ cần ngắm cô ấy trút bỏ quần áo trong cái dáng vẻ quyến rũ ấy, thì tôi lại tìm thấy sức mạnh, niềm tin, trong công việc sáng tạo của mình, ý nghĩa của sinh tồn, màu sắc, sự sống, vẻ đẹp ngắn ngủi ấy, như một ngọn lửa, mà ngay khi sinh ra ta đã biết rồi nó sẽ tàn lụi.

***

- Chắc chắn em sẽ ly dị anh ta, dù cho thế nào đi nữa.
- Còn thằng bé con?
- Chắc chắn bên nội nó sẽ đòi quyền chăm sóc, họ nghĩ họ lắm tiền thì sẽ có cái quyền đó, hừ, họ nghĩ thế đấy, họ còn không thể dỗ nó nín khóc hoặc cho nó ăn được nữa kia. Nhưng em sẽ không dễ dàng nhượng bộ đâu. Cái lão chồng em, lão chỉ muốn làm bố em, chứ không hề muốn làm một người chồng đúng nghĩa, lão cũng chưa từng là một người tình.
- Thế còn anh thì sao?
- Với em, không, có lẽ là với mọi người đàn bà, lúc nào anh cũng chỉ là người tình được thôi, có lúc em thấy anh như là một cậu em trai, thậm chí là như đứa con trai của em ấy, ừ mà đúng rồi đấy, có khi mãi mãi anh chỉ là một thằng bé không chịu lớn, thi thoảng hay khóc nhè nữa, thật đáng xấu hổ.
Tôi cười, cô ấy cũng cười, sau đó cô ấy bắt đầu cởi quần áo tôi và hôn khắp cơ thể tôi. Nhưng tôi cảm thấy hổ thẹn, có lẽ chính tôi đã hủy hoại cuộc đời cô ấy, ý nghĩ đó, rốt cuộc cũng hết sức ngắn ngủi, thoáng qua, vì cô ấy đã khiến tôi chìm vào trong cơn mụ mị.

***

Hai mươi năm trước, tôi nhớ đó là khi những cơn mưa phùn cuối cùng cũng kết thúc, nắng hửng lên khiến trời nồm, không khí ẩm ướt rất khó chịu, sàn nhà sũng nước. Bấy giờ bố mẹ tôi đã yên tâm về tôi, cả cô ấy cũng thế, tôi tỏ ra yêu đời và chừng mực, không còn dấu hiệu gì chán đời hay muốn tự tử nữa. Thậm chí cô ấy thường xuyên lên căn hộ nhà tôi mỗi buổi chiều, thường là lúc chỉ có hai đứa. Cô ấy cũng hay kín đáo liếc trộm bức tranh kia, tôi treo nó trong phòng ngủ, với cánh cửa luôn khép hờ. Dù sau này vẽ rất nhiều, có lẽ đó vẫn là bức tranh đẹp nhất mà tôi từng vẽ.
Rồi chuyện đó xảy ra ngay trong phòng ngủ của cô ấy, khi cô ấy mới mười sáu tuổi. Thực ra nó bắt đầu trước đó, ở phòng ngủ của tôi, trong căn nhà tôi. Nhưng thế quái nào hôm đó chúng tôi lại dại dột yêu nhau ngay trong phòng cô ấy. Mẹ cô ấy về bất chợt, bắt gặp, và trong cơn điên giận bà ta làm ầm ĩ lên, mọi chuyện vỡ lở. Thế là cô ấy bị cho nghỉ học giữa chừng, tống sang Đức, phụ giúp bà dì bán hàng. Tôi bỏ học hẳn, và năm sau tìm mọi cách sang Đức, bố mẹ tôi nhắm mắt chiều theo. Tình yêu, nghệ thuật, tự do, đó là tất cả những gì mà tôi có thể nghĩ đến trong đầu. Cuộc sống mỏi mòn nơi xa xứ đã khiến tất cả biến mất vào một ngày nào đó, vài năm sau, khi mà tôi đã vẽ hàng trăm bức tranh rồi đốt bỏ, khi chúng tôi đã điên hết các kiểu điên, đã không biết làm gì với chính sự tự do của mình, và cả tình yêu nữa, bỗng dưng một ngày nó tỏ ra không còn cần thiết và quan trọng đến thế nữa, nó biến mất, đó là khi tôi liều lĩnh lang thang khắp châu Âu như một gã ăn mày, rồi một ngày nọ tôi bỗng tình cờ đọc một cuốn sách về Phật giáo, thế là khi trở về gần hai năm sau đó, tôi muốn đi tu, tôi muốn về Việt Nam. Chúng tôi cãi nhau thường xuyên, liên miên, như trước kia vẫn vậy. Tôi đề nghị chia tay, đường ai nấy đi. Trong một cơn điên giận tôi đã đâm toạc bức tranh vẽ cô ấy năm xưa. Thế là hết!
Cô ấy không phản đối gì cả. Chúng tôi chia tay nhau một cách lịch sự, nhạt nhẽo, theo kiểu rất “Tây”. Mọi chuyện chỉ có vậy, tôi trở về Việt Nam, rồi cuối cùng cũng từ bỏ nốt ý định đi tu.

***

Cô ấy lại nhắn tin cho tôi. Không biết chuyện này sẽ kéo dài đến bao giờ, lần nào cô ấy cũng nói sẽ ly dị tay chồng ích kỷ và gia trưởng kia, chắc chắn là như thế, em cần phải được tự do, cô ấy nói, và dễ đến cả năm nay rồi.
Tôi bắt đầu nghĩ rằng có lẽ sẽ tốt hơn nếu tôi không còn tồn tại trong tâm trí cô ấy nữa, sẽ tốt hơn cho thằng bé con của họ, sẽ tốt hơn cho tất cả, nếu như chúng tôi không quá đề cao cái thứ tự do ấy đến vậy. Tôi, quả thực giờ đây tôi chẳng biết làm gì với cái thứ tự do ấy của mình.
Tôi nhắn lại cho cô ấy: “Anh chết rồi, ngay sau tin nhắn này, đừng cố tìm anh nữa!”, sau đó tôi tháo sim điện thoại ra rồi vứt nó đi.

À, chí ít thì hình như tôi đã biết phải làm gì./.

Hết.