Thứ Tư, 21 tháng 5, 2008

Nhân vật tiểu thuyết

Tên tôi là Trần Tiểu Đăng, tôi là một nhân vật trong cuốn tiểu thuyết Đảo Cát Trắng, thậm chí tôi còn sống sót đến cuối truyện, cho đến khi xuất hiện trở lại trong cuốn Bóng giai nhân tiếp theo của cùng tác giả ấy thì tôi bỗng dưng lăn ra chết, đúng hơn là bị tác giả cho chết một cách lãng xẹt, bởi một tai nạn giao thông kinh tởm. Trong suốt cả cuốn tiểu thuyết ấy, tôi chỉ được nhắc đến tên, thậm chí được nhắc liên tục, nhưng chỉ là như người ta nói về một người đã chết. Và bây giờ thì tôi ở đây để kể lại cho bạn biết lý do vì sao mà tôi chết.

Tôi vẫn tin tưởng một cách sâu sắc rằng mỗi nhân vật có đời sống riêng của nó, mỗi khi một độc giả nào đó lật từng trang sách, hoặc khi họ dán mắt vào màn hình máy tính để đọc trên mạng, những lúc đó họ hóa thân vào nhân vật, và lang thang trong thế giới hỗn độn của hắn. Ở đây tôi là người kể chuyện, và trong lúc đọc bạn sẽ trở thành tôi, bằng cách đó tôi coi bạn như một độc giả đang dõi theo từng dòng chữ mà tôi đang gõ gõ bây giờ, bạn sẽ là một độc giả thông minh, nhạy cảm, có thể hiểu thấu những điều đã dẫn dắt tôi viết ra, cái lý do sâu xa cho việc đó, bạn có thể xúc động hay thờ ơ, nhưng tôi tin rằng ngay từ đầu chúng ta đã có một thỏa ước với nhau, hoặc giống như tình yêu, và rằng tình yêu này là không vụ lợi, cũng sẽ không là tìm cách xích lại gần nhau, thậm chí đôi khi hay thường xuyên, bạn sẽ phản đối tôi kịch liệt, sẽ luôn có một khoảng cách khá xa, cho dù bạn có đôi chút ngưỡng mộ đi nữa. Nhưng khi ấy thì thường là quá muộn rồi, tôi đã viết xong toàn bộ cuốn tiểu thuyết, hoặc một chương, hoặc đó là một truyện ngắn. Ngay bây giờ, tôi hình dung bạn đang nghe tôi kể chuyện, bạn đang ở đây, nhưng bạn chẳng thể làm gì với câu chuyện dông dài và phi lý của tôi cả.

Hãy kiên nhẫn, bởi vì bạn cần nhớ rằng tôi chỉ là một nhân vật tiểu thuyết, tôi cũng chỉ là một nạn nhân của tác giả đã tạo ra tôi, bắt tôi phải nói với bạn tất cả những chuyện này, và theo cách đó anh ta khiến bạn cũng trở thành nạn nhân nốt.

Thậm chí anh ta không thèm tả về hình dáng của tôi trong những cuốn sách của mình. Điều đó làm tôi rất giận, mặc dù tôi chỉ là một gã nhỏ thó, hình thức bình thường, có phần nào dễ coi, nhưng tôi yêu cái thân xác ấy vô cùng, bởi vì một ngày nào đó nó sẽ biến mất khỏi cõi đời, khi bạn gập trang sách cuối cùng lại, trút một hơi thở dài. Cuộc đời một nhân vật tiểu thuyết ngắn ngủi lắm!

Đây, tôi đây: Cao một mét sáu mươi tư, tóc đen mắt nâu, mà theo như mô tả trong sách thì đôi khi đôi mắt tôi có một ánh nhìn chứa đựng sự chết chóc, mà tôi không hiểu nổi nó là thế nào nữa. Sự tùy tiện của ngôn ngữ bây giờ cũng lạm phát như nền kinh tế vậy, ngôn ngữ chả còn mấy giá trị gì. Hôm qua người ta còn xúc động vì những bài hùng biện, hôm sau người ta đã có thể cười nhạo nó như một trò hề. Các tính từ bị sử dụng bừa bãi, đôi khi được gán cho những điều trái ngược với ý nghĩa ban đầu của nó, thành ra khi người ta nói thế này mình phải hiểu thế kia. May ra các con số còn ở đúng chỗ của chúng. Vì thế tôi sẽ nói về các con số, như các số liệu thống kê khách quan của một bản báo cáo tài chính: Chiều cao một mét sáu mươi tư, cân nặng năm mươi nhăm cân, ba mươi tư tuổi, có một vợ và một đứa con gái tám tuổi rưỡi, ngoài ra sở hữu hai chiếc xe ô tô riêng, chưa kể xe công ty. Nói thêm về công ty, tôi sở hữu năm mươi mốt phần trăm cổ phần, anh bạn Thomas Trần sở hữu hai mươi phần trăm, số còn lại thuộc về vài cậu đàn em, cho gọi là có tí trách nhiệm. Tất cả những điều này tôi nghĩ phải có trách nhiệm thông báo cho rõ, bởi vì anh ta, tác giả những cuốn sách, hoàn toàn bỏ qua. Anh ta hầu như chỉ chú trọng mô tả những cảnh làm tình của các nhân vật, cùng vô số những ám ảnh bệnh hoạn nào đó, mà quên rằng độc giả luôn tò mò về mọi thứ liên quan đến nhân vật. Và cuối cùng thì tôi lại phải làm thay anh ta cái công việc của nợ này, ngay cả khi tôi đã chết.

Anh ta in sách, lĩnh nhuận bút và các giải thưởng văn chương, sau đó hoàn toàn lãng quên các nhân vật của mình. Anh ta nghĩ các nhân vật chẳng có quyền đòi hỏi gì. Thế đấy!

Nhưng anh ta đã nhầm. Một ngày nọ, một ngày cũng chẳng đẹp trời lắm, khi anh ta đang ngồi nhâm nhi ly cà phê bên vỉa hè, khoái trá lật giở trang báo có đăng bài viết ca tụng tác phẩm của mình, tôi bước vào và ngồi xuống ngay trước mặt anh ta.

Thoạt tiên anh ta chẳng nhận ra tôi. Anh ta lịch sự mỉm cười, ý như là quán đông khách và anh ta không lấy làm phiền khi tôi phải ngồi ghép chung bàn như thế. Nhưng rồi anh ta bắt đầu khó chịu khi tôi cứ nhìn chằm chằm, với nụ cười chế giễu trên môi.

- Xin lỗi! – Anh ta nói – Tôi có quen anh không nhỉ?
- Có đấy, tôi là Trần Tiểu Đăng – Tôi nói – Còn anh chắc là Đặng Thiều Quang, nhà văn trẻ triển vọng của năm, đúng không?
- Hê, chắc anh vừa đọc báo? – Anh ta chìa bài báo có in hình anh ta về phía tôi khoe khoang.
- Không, tôi chưa đọc – Tôi nói – Nhưng tôi biết, vì tôi là Trần Tiểu Đăng, nhân vật của anh.
- Anh có cái tên trùng với nhân vật trong những cuốn sách của tôi hả?
- Tôi chính là nhân vật đó – Tôi nhổm người lên nói rõ ràng – Tôi là một sản phẩm què quặt của anh, vì thế tôi đến đây để đòi nợ.

Anh ta có vẻ sợ hãi và lúng túng. Anh ta quay ra nhìn khắp lượt cái quán cà phê như cầu cứu, nhưng đó là một cái quán cà phê bình dân nhốn nháo, chả ai để ý đến câu chuyện của chúng tôi, hết thảy bọn họ đang say sưa trong những câu chuyện riêng. Cuối cùng anh ta quay lại và nhìn tôi chằm chằm:

- Vậy anh muốn thanh toán như thế nào? – Anh ta hỏi.
- Rất đơn giản thôi, chúng ta sẽ cùng viết lại những cuốn sách ấy.
- Không bao giờ, anh điên rồi! – Anh ta giơ hai tay lên giời - Điều kinh khủng nhất là phải sửa chữa những bản thảo do chính mình viết ra, chưa nói đến chuyện viết lại. Thà viết hai cuốn sách mới còn hơn là bắt tôi làm cái công việc ngu ngốc ấy.
- Nó vốn ngu ngốc và sai trái mà – Tôi nói – Chính anh đã viết như thế.

Để tôi tả về hình dáng của anh ta cho các bạn nghe: Anh ta có nước da của một xác chết. Đôi mắt anh ta mờ dại, tóc cáu bẩn, môi thâm xì, má hóp lại, còn móng tay dài ố vàng khói thuốc lá. Đấy, thần tượng của các bạn là như thế đấy. Mỗi khi anh ta mở miệng, cà phê đen đen nâu nâu dính trên hàm răng của anh ta trông phát tởm. Không thể hình dung một kẻ như thế lại có thể ngồi bịa ra những câu chuyện sướt mướt cảm động được. Nhưng đó là sự thật, và sự thật thì thường là trân trối như thế đấy.

Nhân nhắc đến từ trân trối, tôi phải cảm ơn một nữ tác giả cùng thời với anh ta, với cụm từ “tình huống trân trối” nổi tiếng. Đó là nữ sĩ Chả Sất, mà một trăm người đọc văn thơ của nàng thì đến chín mươi chín người nghĩ nàng điên. Tôi thì không nghĩ như chín mươi chín người kia, tôi nghĩ khác, hơn thế nữa, tôi nghĩ nàng đã điên nặng.
Vâng, giờ thì tôi đang nghĩ đến bác sĩ tâm lý Chả Sất, bởi vì tôi đang ở trong một tình huống trân trối. Tôi đang đối diện với tác giả đã tạo ra mình - Một nhân vật tiểu thuyết, và tôi đang đòi quyền được là đồng tác giả, đòi viết lại những trang đời mình.

Tôi nghĩ đó cũng không phải là một đòi hỏi gì quá quắt.

***

Một cậu bé phục vụ chạy đến hỏi tôi uống gì.

- Anh ta uống gì tôi uống nấy – Tôi nói – Tôi là bản sao của anh ta mà, một bản sao mờ nhạt, đúng không hả nhà văn?
- Cho một ly cà phê đen đá – Anh ta quay sang nói với cậu bé.
- Đời đúng là bất công nhỉ! – Tôi nói.
- Nghĩa là sao?
- Chả sao cả, cuộc đời luôn luôn bất công, chả phải thế sao?
- À, thì có thế, nhưng anh nói như thể ám chỉ gì đó.
- Đó chính là vấn đề của anh, chữ nghĩa, những ám chỉ - Tôi nói – Các nhà văn có vẻ ưa thích trò chơi ám chỉ.

Cậu bé mang cà phê đến, tôi nếm thử, cà phê đậm đặc rất ngon. Tôi đã biết lý do tại sao anh ta có thể viết về tôi như thế, chính một phần bởi tác dụng của những ly cà phê như thế này. Điều đó an ủi tôi đôi chút, hạ thấp khả năng viết lách của anh ta đôi chút. Một ngày nào đó người ta sẽ biết được sự thật là anh ta chẳng viết nổi cái gì nếu thiếu cà phê, thiếu thuốc lá, hoặc là thiếu ma túy, có trời mới biết được, có thể lắm chứ, như các ban nhạc rock ấy.

- Nào, rốt cục anh là ai? Anh muốn gì? – Anh ta hỏi tôi, sau đó châm một điếu thuốc và vắt chân chữ ngũ, thái độ đầy thách thức, kiêu ngạo.
- Anh phải có lòng tin vào con người chứ, hả nhà văn? – Tôi nói – Sao anh luôn tỏ ra chua chát và cay đắng đến thế? Phải chăng anh vấp ngã quá nhiều trong cõi đời ô nhục này? Anh gán cho các nhân vật những suy nghĩ tiêu cực bi quan đầy tuyệt vọng, đó là một sai lầm, chưa kể là nó bất công. Các nhân vật cũng đòi hỏi được đối xử công bằng, như những con người thực sự, chứ không phải chỉ là những bù nhìn, những ám chỉ, những mưu đồ nghệ thuật. Hoặc là anh chỉ nhân danh nghệ thuật thế thôi.
- Ê ê! – Anh ta ngắt lời – Này này, một vừa hai phải thôi chứ? Đấy chỉ là một cuốn tiểu thuyết rẻ tiền, nhớ chưa? Làm gì mà căng thẳng thế? Cứ cho là anh - Một nhân vật tiểu thuyết - Anh có gì đấy bất mãn và chưa hài lòng với cách viết của tôi, nhưng tôi sẽ xem xét trong lần tái bản tới, với điều kiện là anh cũng phải có thiện chí.
- Cám ơn, nghe rất trịnh thượng!
- Chuyện này vớ vẩn thật đấy! – Anh ta nói và cười khẩy - Để tôi đoán nhé, anh trùng tên với nhân vật Tiểu Đăng của tôi, hoặc cuộc đời anh có một số điều giống như tôi đã viết, anh đọc sách rồi nhầm lẫn giữa văn chương và cuộc sống. Đa số độc giả vẫn hay nhầm lẫn như thế, không sao cả, rất tốt là khác. Anh nói tôi trịnh thượng, không sao cả, rất tốt là khác. Nhưng mẹ kiếp, anh lấy tư cách đéo gì chứ? Một nhân vật tiểu thuyết à? Hô hô hô, xin lỗi anh bạn nhé, cút đi cho khuất mắt tôi!

Lúc đó tôi bỗng nhìn thấy có một cô gái ăn mặc rất sexy bước vào quán, đi cùng một gã trai, họ tiến về phía bàn chúng tôi. Trong quán rất ồn ào, chả ai để ý đến khúc vĩ thanh của tay nhà văn, tôi cũng chả để ý, vì tôi biết anh ta sẽ khùng lên. Thì sao nữa, tôi đang chọc tức anh ta mà.

- Này nhà văn! – Tôi nói – Anh đã bao giờ ngủ mơ giữa ban ngày chưa?
- Hỏi thế là ý làm sao?
- Đấy, nhìn đi! – Tôi hất hàm về phía đôi trai gái, họ đang đứng ngay cạnh bàn chúng tôi và tủm tỉm cười.
- Sao? Chuyện gì nữa đây? – Anh ta ngẩng lên nhìn họ và nhướn mày – Tôi không quen hai người này, có chuyện gì vậy?
- Thôi, để bọn này tự giới thiệu vậy – Gã trai nói – Tôi là Dần, còn đây là em Link sexy, nghe quen không?
- Còn tôi là Tiểu Đăng – Tôi nói.

Bọn họ bắt đầu ngồi xuống, còn tay nhà văn thì đứng phắt lên, khuôn mặt anh ta từ tái nhợt chuyển sang màu gì không rõ, có lẽ màu tím. Sắp sửa lắm trò vui rồi đây! Có lẽ anh ta sắp làm một điều gì đó, sắp nói điều gì đó giận dữ và ngu ngốc. Tôi cũng chẳng định ngăn anh ta lại, cả Dần và Link sexy cũng thế, họ ngoắc cậu chạy bàn lại và kêu đồ uống.

- Á á á! – Tay nhà văn ú ớ - Các người là đồng bọn với nhau phỏng? Định giở trò gì đây? Hay là định mở câu lạc bộ fan hâm mộ đấy hử?
- Fan hâm mộ! Cũng là một ý hay đấy nhỉ? – Tôi quay sang Dần nháy mắt, anh ta thì cười cười rất đểu cáng, sau đó với tay lấy cái túi xách nhỏ của Link sexy và lôi ra một khẩu súng. Anh ta chĩa súng vào tay nhà văn.
- Nhìn có quen không? – Dần nói - Ngồi xuống đi! Lẽ ra phải cho ông bạn nếm thử một viên kẹo đồng vào bụng, giống như ông đã làm với tôi ở mở đầu và phần cuối cuốn truyện ấy mới phải. Thậm chí ông bạn còn dành cho tôi một viên đạn ân huệ cuối cùng để tự sát, bắn vào đầu, có lẽ vậy phải không? Rất may là điều đó phi lý, vô lý, nên tôi đã không làm thế. Rất may là viên đạn bị thối. Thế quái nào nó lại là viên duy nhất bị thối? Thế nên tôi còn ở đây để thanh toán nợ nần với ông, nhà văn ạ, cùng với em Link sexy. Mà tôi vẫn không thể hiểu tại sao ông lại bắt chúng tôi cãi cọ nhau một trận kinh hồn, lời lẽ thì hết sức là vô văn hóa. Chuyện đó là láo toét, sự thực là chúng tôi rất tôn trọng nhau, nhà văn ạ. Có đúng không hả cưng?
- Yes! Đúng thế honey, chúng mình luôn luôn tôn trọng nhau – Cô gái tình tứ đáp lại, rồi họ thơm vào má nhau, điệu bộ hết sức khoa trương kệch cỡm.

Chụt! Chụt! Chụt!

Tôi đang nhấp cà phê, cười tí sặc. Một phần bởi bộ ngực của Link sexy, về cái này thì tay nhà văn đã mô tả khá đúng, lúc nào nó cũng như chực nhảy xổ ra khỏi cổ áo cô ả, khuy áo thì cố tình không cài.
Tay nhà văn ngồi xuống, nhìn khẩu súng chằm chằm. Cậu bé phục vụ mang đồ uống đến, thật lạ là cậu ta chả thèm để ý đến khẩu súng, cũng như tất cả khách khứa trong quán cũng thế, họ như bị mù hết cả hay sao vậy.
Nhưng tôi sực nhớ ra tất cả chúng tôi chỉ là những nhân vật tiểu thuyết, chỉ có anh ta là thật sự có một cuộc sống con người. Cũng vì lẽ đó mà chúng tôi ở đây, sửa lại một số những điều phi lý không hợp lý trong câu chuyện mà anh ta kể cho các bạn nghe. Chẳng hạn, các bạn sẽ tự hỏi làm sao mà Dần, cái gã nhâng nháo trơ trẽn đang ngồi kia, tại sao gã có thể thoát ra khỏi vụ đấu súng ấy, để quay về đây. Tôi thì đoán rằng sau khi kê khẩu súng vào thái dương bóp cò, đạn không nổ, gã nằm chờ chết. Thế rồi cảnh sát Hán Khẩu đến, bọn du đãng đàn em A Sùng tháo chạy tán loạn, nhân dịp đó gã nhảy xuống sông, bơi về Việt Nam, gã quay về quán Tắc Kè tìm Link sexy, trốn ở căn phòng cô ả dưỡng thương. Bây giờ thì gã ngồi đó tu cà phê ừng ực, và đang tra tấn tay nhà văn một cách thích thú.

Rõ ràng bắt đầu một câu chuyện thì dễ, kết thúc nó mới là khó.

(còn nữa...)

Không có nhận xét nào: